چەند خاڵێکی گرنگ لەسەر کەرتی نەوت و گازی عێراق (2023)



1. بەرهەمهێنانی نەوت: 4.5 ملیۆن بەرمیل لە رۆژێکدا.
2. یەدەگی نەوتی سەلمێنراو: نزیکەی 145 ملیار بەرمیل.
3. بەرهەمهێنانی گازی سروشتی: نزیکەی 1.1 ترلیۆن پێ سێجا لە ساڵێکدا.
4. یەدەگی گازی سروشتی سەلماندراو: نزیکەی ۱۳۲ ترلیۆن پێ سێجا.
5. داهاتی هەناردەکردن: هەناردەکردنی نەوت زیاتر لە 90٪ی داهاتی حکومەت و زیاتر لە 85٪ی داهاتی ئاڵوگۆڕی بیانی بەرهەم دەهێنێت.
6. هەلی کار: کەرتی نەوت نزیکەی 1٪ی هێزی کار لە عێراق دابین دەکات، ئەمەش سەرەڕای گرنگی ئابووری کەمی هەلی کار.
7. کێشەی ژێرخان: پیربوونی ژێرخان، نەبوونی وەبەرهێنان، و هێرشی بەردەوام بۆ سەر بۆرییەکان کە دەبێتە هۆی تێکچوونی بەرهەمهێنان.
8. بەفیڕۆدانی گاز: عێراق یەکێکە لەو وڵاتانەی کە زۆرترین سەرچاوەی بەنرخی بەفیڕۆ دەدات و دەبێتە هۆی پیسبوونی ژینگە.
9. گەندەڵی: گەندەڵی لە کەرتی نەوتدا کاریگەری لەسەر شەفافیەت و کارایی هەیە.
10. ناسەقامگیری سیاسی: ناسەقامگیری سیاسی بەردەوام و نیگەرانییە ئەمنییەکان ڕێگری لە بەرهەمهێنان و وەبەرهێنانی بەردەوام دەکەن.
11. وەزارەتی دارایی: زیادبوونی داهاتی نەوت دەبێتە هۆی دابەزینی نرخی نەوت
12. ژینگەی ڕێکخستن: چوارچێوەی ڕێکخستنی ناچالاک و دواکەوتنی بیرۆکراسی وەبەرهێنانی بیانی نائومێد دەکات.
13. نیگەرانییە ژینگەییەکان: خراپبوونی بەرچاوی ژینگەیی بەهۆی دەرهێنانی نەوت و نەبوونی کرداری بەڕێوەبردنی پاشەڕۆ.
14. کەمی کارەبا: سەرەڕای ئەوەی کە بەرهەمهێنەرێکی گەورەی نەوتە، عێراق ڕووبەڕووی کەمی کارەبا دەبێتەوە و کاریگەری لەسەر دانیشتوان و چالاکی پیشەسازی هەیە.
15. پێویستی وەبەرهێنان: نزیکەی 30 ملیار دۆلار پێویستە لە ماوەی دەیەی داهاتوودا بۆ نوێکردنەوەی کەرتەکە و بەدیهێنانی ئامانجەکانی بەرهەمهێنان.
16. کێشە تەکنەلۆژییەکان: نەبوونی تەکنەلۆژیا و شارەزایی مۆدێرن ڕێگری دەکات لە دەرهێنان و بەرهەمهێنانی نەوت و گاز.
17. سزا نێودەوڵەتییەکان: سزا نێودەوڵەتییەکان کاریگەرییان لەسەر توانای کەرتەکە هەبووە بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنان و دەستگەیشتن بە تەکنەلۆژیای پێویست.
18. هەمەجۆری ئابووری: هەوڵەکان بۆ هەمەجۆرکردنی ئابووری دوور لە پشتبەستن بە نەوت خاون و ڕووبەڕووی چەندین بەربەستی پێکهاتەیی و سیاسی دەبنەوە.
19. کەمی ئاو: ئاوی پێویست بۆ بەرهەمهێنانی نەوت کێبڕکێ لەگەڵ کەرتی کشتوکاڵ و پێداویستییە ناوخۆییەکان دەکات و کێشەی کەمی ئاو لە هەندێک ناوچەدا خراپتر دەکات.

سەرچاوە: IEA، EIA Energy، World Bank، Iraq Business News